Głoska [r]
Ćwiczenia języka
- Nagryzanie brzegów języka zębami, czyli masowanie i rozciąganie języka.
- Wysunięcie przedniej części języka między zęby i delikatne żucie go, tzn. masaż języka.
- Przeciskanie języka przez maksymalnie zbliżone do siebie zęby, tj. masowanie języka.
- Wysuwanie szerokiego języka z ust – zabawa Pokaż łopatę.
- Odklejanie językiem chrupek kukurydzianych lub opłatka z podniebienia.
- Klaskanie czubkiem języka o podniebienie twarde, od najwolniejszych uderzeń po najszybsze – zabawa Jedzie konik.
- Wielokrotne odrywanie języka przyklejonego całą powierzchnią – do podniebienia – zabawa w mlaskanie.
- Zlizywanie z przedniej części podniebienia twardego przyklejonego kawałka czekolady, kropli miodu, odrobiny dżemu lub opłatka.
- Naśladowanie lub ssanie prawdziwego cukierka czubkiem języka.
- Przytrzymanie paska papieru wargami, a następnie zdmuchiwanie go z ust.
- Szybkie wypowiadanie głoski [l].
- Szybkie i kilkukrotne wybrzmiewanie ly z językiem uderzającym o górną wargę.
- Energiczne, wielokrotne wybrzmiewanie:
- te, te, te,
- ty, ty, ty,
- de, de, de,
- dy, dy, dy.
- Naśladowanie różnych odgłosów:
- rybki – plum, plum,
- indyka – gul, gul,
- bociana – kle, kle,
- chodaków – klap, klap,
- mycia – chlapu, chlapu,
- jazdy konnej – patataj.
- Śpiewanie różnych melodii na sylabach:
- la, la, la,
- lo, lo, lo,
- le, le, le,
- lu, lu, lu,
- ly, ly, ly.
- Coraz szybsze wypowiadanie zbitki sylabowej la lo lu le.
- Szybkie kilkukrotne powtarzanie:
- nalapatada,
- nolopotodo,
- nelepetede,
- nuluputudu,
- nylypytydy.
- Coraz szybsze i wielokrotne wypowiadanie zbitki bd.
- Powtarzanie ze stopniowym przyspieszaniem:
- bda, bdo, bde, bdu, bdy,
- pta, pto, pte, ptu, pty,
- bda – pta,
- bdo – pto,
- bde – pte,
- bdu – ptu,
- bdy – pty.
- Przyspieszone wielokrotne wybrzmiewanie:
- tedamwa,
- tat tedat,
- ente dente,
- lelum polelum,
- ble, bla,
- tla, tlo, tlu.
- Podczas szerokiego otwierania jamy ustnej, unoszenie czubka języka do podniebienia a następnie szybkie i wielokrotne wymawianie przytępionych głosek: [t] [d] oraz zbitek spółgłoskowych td, tdn, a także zbitek sylabowych:
- teda – teda,
- tede – tede,
- tedo – tedo,
- tedu – tedu,
- tedy – tedy.
- Recytacja rymowanki z [t] dziąsłowym
Kto tutaj tak tupie?
To tato tutaj tak tupie.
Ach, tato tutaj tak tupie!
- Unoszenie czubka języka do wałka dziąsłowego, wymawianie przedłużonego [d]
z równoczesnymi energicznymi, poziomymi ruchami palcem po wewnętrznej powierzchni języka lub po wędzidełku podjęzyczkowym.
- Uniesienie języka do wałka dziąsłowego, a następnie mocne dmuchnięcie na czubek języka, aż do pojawienia się tr.
- Ułożenie wąskiego paska papieru na języku lub pod nim, a następnie wypowiadanie głoski [t]. Papier powinien się unosić, a zamiast [t] powinno pojawić się trrr.
- Mocne akcentowanie [t] podczas wybrzmiewania zbitek tll, tll, tll, trl najpierw szeptem,
a potem głośno.
- Powtarzanie szeptem, a następnie głośno:
- la, la, la, trla,
- lo, lo, lo, trlo,
- lu, lu, lu, trlu,
- !e, le, le, trle,
- ly, ly, ly, trly,
- li, li, li, trli.
- Szeptem i głośno wypowiadanie trla, trlo, trle, trlu, trly.
- Próby naśladowania odgłosów, zaczynając od szeptu:
- śpiewu ptaków – tri li li,
- gry na trąbce – tra ta ta, tru tu tu, tre te te,
- zepsutego zamka karabinu – tr tr tr, dr dr dr,
- warczenia psa – wrr, wrr, wrr,
- ruszającego traktora – tur tur tur, tyr tyr tyr, pyr pyr pyr,
- odlotu ptaków – fru, fru, fru,
- ćwierkania wróbli – ćwir, ćwir,
- zatrzymywania konia – pr, pr,
- odgłosu świnki – chrum, chrum,
- chrapania – chr, chr, chr,
- dzwoniącego tramwaju – dryń, dryń,
- chrupania – chrup, chrup,
- szorowania – szuru, szuru,
- zapalania światła – pstryk,
- łamania gałęzi – trach.
- Częste żucie gumy do momentu utraty przez nią smaku.
Ćwiczenia warg
- Naśladowanie odgłosów z otoczenia:
- samopoczucia w czasie zimna – brr, brr,
- ruszającego motocykla – brum, brum,
- parskania konia – prr, prr.
- Energiczne pionowe poruszanie warg bokiem palca.
- Parskanie wargami z językiem wysuniętym między nimi.
- Pionowe ruchy palcami po wargach, naśladujące grę na gitarze lub harfie.
FILM